ԱՐԵՎ, ԱՐԵՎԱՄԱՆՈՒԿ ԵՎ ԱՐԵՎԱՄԱՅՐ

Մի մեծահարուստ մարդու որդի՝ Արևամանուկ անունով, անհոգ ու շվայտ կյանք է վայելում։ Ամեն օր գնում է որսի և միշտ առատ որսով վերադառնում տուն։ Մի անգամ էլ որսի գնալիս՝ երեք օը անընդմեջ նրան չի հաջողվում որս անել։

Անհաջողությունից հուսահատված Արևամանուկը մտածում է. քանի որ ինքը այլևս չպետք է կարողանա որս գտնել ու զվարճանալ, թող որ աշխարհն էլ կործանվի։ Վճռում է՝ հաջորդ օրը վաղ առավոտյան, հենց որ արևը ծագի, նետով զարկի արևին, երկնքից վայր գցի, որպեսզի աշխարհը ծածկվի հավիտենական սև խավարով։

Հաջորդ առավոտյան, արևածագից առաջ, Արևամանուկը նետ-աղեղը ձեռքին պատրաստ սպասում է արևին։ Արևը իը գլուխը հազիվ հանած, մի բոցեղեն հուժկու ապտակ է հասցնում Արևամանուկի դեմքին, բոցեղեն ձեռքով բռնում է նրա մազերից, բարձրացնում, տանում դնում է մի ամայի կղզի և անիծում, որ նա արևի երես չտեսնի և լույս չվայելի։ Այդ օրվանից Արևամանուկը ցերեկնեըը քնում է արևից պատսպարված տաղավարում և արթնանում է միայն գիշերը, գնում թափառում, իր ապրուստը ճարում։ Տարինեը անց, պատահաբար, այդ կղզին է ընկնում մի կին, հանդիպում Արևամանուկին, ամուսնանում։ Ժամանակ անց կինը մնում է երեխայով։ Արևամանուկը նամակ է գրում ծնողներին, թե. «Ահա ձեզ եմ ուղարկում ձեր հարսին, պահեք նրան, բայց ինձ մի փնտրեք. ես արև չեմ կարող տեսնել, մեր քաղաքն ու մեր տունը չեմ կարող մտնել։ Եթե գամ, անպայման կմեռնեմ, անիծված եմ»։ Արևամանուկը գիշերները քայլելով, կնոջն ու զավակին բերում հասցնում է իրենց տուն և առանց ծնողներին ներկայանալու վերադառնում։

Ծնողները հարսից իմանալով իրենց որդու պատմությունը, չեն դիմանում, ուզում են գնալ, բերել որդուն։ Հարսը համոզում է, որ չի կարելի, եթե բերեն, նրա մահվան պատճառը կդառնան։ Աևամանուկի կինը ազատվում, տղա է բերում։ Նա իր գլխի եկածները երգ է շինում և գիշերները երեխային օրորելիս, երգում։ Արևամանուկն էլ որդու կարոտից գիշերները գալիս է իրենց տան մոտ, դրսից ձայնակցում է կնոջ երգին և ինքն էլ պատմում իր գլխով անցածը։ Բայց վախենում է ներս մտնել։ Արևամանուկի ծնողները նկատում են, ոը գիշերները ինչ-որ մեկը գալիս է տան մոտ և դրսից իրենց հարսի հետ փոխադարձ երգեր երգում։ Կասկածում են հարսի անմեղության վրա և բացատրություն պահանջում։ Հարսն ասում է, ոը եկողը իրենց որդին է, իր տղայի կարոտից է գալիս, եթե նրան բռնեն, ներս բերեն, կմեռնի։

Արևամանուկի ծնողները չեն հավատում հարսին։ Մի գիշեր էլ, երբ դրսից ձայն են լսում, դուրս են գալիս, բռնում, տեսնում են, իրոք, իրենց որդին է։ Արևամանուկը խնդրում, պաղատում է ծնողներին.

— Թողեք ինձ, — ասում է, — թողեք գնամ, եթե արևը ծագելիս ես իմ տաղավարում չլինեմ, կմեռնեմ։ Խնայեք իմ արևը, անիծված եմ ես, թողեք…

Ծնողնեըը չեն լսում իրենց որդուն, չեն թողնում։ Առավոտյան, երբ արևը ծագում է, որդին կիսամեռ ընկնում է հոր ու մոր առաջ։ Նրանք իրենց մխիթարում են այն հույսով, որ երեկոյան արևը մայր մտնելուց հետո որդին կկենդանանա։ Բայց երեկոյան Արևամանուկը դարձյալ մնում է կիսամեռ։ Ծնողները սուգ ու շիվան են բարձրացնում, ծեծում իրենց գլուխը, զղջում, օրերով ողբում։

Մի օր էլ Արևամանուկի մորը երազում ասում են.

— Ելիր, երկաթե տրեխներ հագիր, երկաթե գավազան վերցրու, քայլիր դեպի արևմուտք. որտեղ տրեխներդ ծակվեն, գավազանդ կոտրվի, այնտեղ կգտնես որդուդ բուժման ճարը։

Որդու ցավով ու կարոտով տառապած մայրը առավոտ կանուխ, առանց երկար-բարակ մտածելու ելնում, շինել է տալիս երկաթե տրեխներ ու գավազան, հագնում և ընկնում է ճանապարհ։ Տարիներով ճամփա է կտրում, անցնում սև ու սպիտակ մարդկանց սահմանները, հասնում աշխարհի ծայրր, ուր անգամ հավքեր ու գազաններ չկան։ Հեռվում նկատում է կապույտ մարմարակերտ մի պալատ, դեմ է անում այդ պալատն ու գնում։ Դռան առջև գավազանն ընկնում է ձեռից, կոտրվում։ Հանում է ոտից տրեխները թափ տալու, տեսնում է՝ տրեխները ծակվել են։ Հիշում է իր տեսած երազը, որ այստեղ պետք է գտնի որդու փրկությունը։ Ներս է մտնում բակ, անցնում 12 բակերի միջով, հասնում այն տաղավարին, որի մի անկյունում լույսերի մեջ նստած է լուսաճաճանչ թագուհին՝ արևամայրը։ Արևա–

[էջ 15]

մայր թագուհու գեղեցկությունից շշմած, Արևամանուկի մոր աչքերը զարմանքից բաց են մնում։

— Դու, անշուշտ, մի խնդիր ունես, — քաղցրությամբ նրան է դիմում արևամայրը, — որ այդքան չարչարանք ես քաշել, եկել հասել ես այստեղ։ Ի՞նչ ցավ ունես, պատմիր, մի վախենա։

— Մայր եմ ես, — ասում է կինը, — որդուս արևն ինձ դարձնելու համար ճար խնդրելու եմ եկել։

Եվ մեկ առ մեկ պատմում է Արևամանուկի գլխով անցած-դարձածը։

— Տղադ չար տղա է, — ասում է արևամայրը, — ես էլ մայր եմ. արեգակի մայրը, իմ որդու արևով երկինք ու երկիր է լուսավորվում, իսկ քո տղան ուզեց նետով զարկել նրան։ Անիծյալ է քո որդին, արևից զուրկ պիտի մնա. ապրի ու չպիտի ապրի, մեռնի ու չպիտի մեռնի։

— Մայր եմ ես, — կրկնում է Արևամանուկի մայրը, — ցավ եմ քաշել իմ որդու համար, այսքան ճամփա եմ քայլել-անցել նրա սիրո համար։ Քո զավակի արևի համար մի ճար ինձ ասա։

Արևամայր թագուհու գութը շարժվում է, ասում.

— Շատ անարժան զավակներ են իրենց մայրերի շնորհիվ արև վայելել, թող քո զավակն էլ իր մոր համար ապրի։ Բայց դու անցիր այդ աստղերի հետևը, թաքնվիր, հիմա որդիս կգա, այնպես արա, որ չերևաս։ Երբ նա մտնի ավազանը, լողանա, ելնի գա կուրծք ուտելու, իմ կուրծք տալու ժամանակ դու նրա լողացած ավազանից մի շիշ ջուր առ ու գնա։ Տար, ցանիր քո որդու վրա, կառողջանա։

Արևամանուկի մայրն այդպես էլ անում է. արեգակի լողացած ավազանի ջրից մի շիշ ջուր է վերցնում, պալատից դուրս է գալիս, հաջողությամբ վերադառնում է տուն, ջուրը ցանում է որդու վրա, որդին առողջանում է, ոտքի կանգնում։

Աղբյուրը ՝ «ՀԱՅ ՀԻՆ ՎԻՊԱՇԽԱՐՀԸ»

 

Об авторе Հռիփսիմե Առաքելյան

1989-1999թթ. Աշտարակի Վ.Պետրոսյանի վարժարան 1990-1995թթ.Աշտարակի Ա.Այվազյանի անվան երաժշտական դպրոց 2000-2006թթ. Խ.Աբովյանի անվան ԵՊՄՀ Ն/Դ մանկ.և հոգեբ.,անգլերենի խորացված ուսուցմամբ ֆակուլտետ 2007-2012թթ. «Մխիթար Սեբաստացի»կրթահամալիր/դաստիարակ/ 2012թ-ից ՝ Դպրոց-պարտեզում / դասվար/ Վերապատրաստումներ- Նեյրոլիգվիստիկ ծրագրավորման դասընթաց Սոմատոթերապիայի դասընթաց «Նախապատրաստական ուսուցումը հանրակրթական դպրոցում»հանրապետական ծրագրի վարապատրաստում Նախասիրություններ`Երգում եմ «Սեբաստացիներ»ուսուցչական երգչախմբում/խմբավար`Հ.Թոփիկյան/ պար,լող
Запись опубликована в рубрике ՏԻԵԶԵՐՔ. ԵՐԿԻՐ ՄՈԼՈՐԱԿ /1-4 ԴԱՍ. ՆԱԽԱԳԾԵՐ/. Добавьте в закладки постоянную ссылку.

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s